PROF. DR. ZÜBEYDE ÖNER Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü SAYI 18    |   OCAK - ŞUBAT 2009 Süt ve süt ürünlerinin kimyasal analizinde Infrared yöntemlerin kullanımı SÜT ENDÜSTRİSİNDE SÜT BİLEŞENLERİNİN GELENEKSEL ANALİTİK YÖNTEMLERLE ANALİZİ, ZAMAN ALICI VE PAHALI OLMASININ YANI SIRA DENEYİMLİ İNSAN GÜCÜNÜ GEREKTİRİR. BU SORUNLARI ORTADAN KALDIRMAK İÇİN ENSTRÜMANTAL ANALİTİK TEKNİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ KONUSUNDA ÇALIŞMALAR YAPILMAKTADIR. Son 30 yıldır infrared spektroskopi teknikleri, proses ve ürün kalite kontrolünde gıda endüstrisinde kullanılmaktadır. Bu derlemede Infrared (IR) yöntemlerinin süt endüstrisinde kullanım alanları üzerinde durulmuştur. Süt, diğer gıdalara oranla daha fazla yaşamsal besin maddesi içerir. Bu besin öğeleri organizma tarafından kolaylıkla kullanılır. Bu nedenle süt, temel gıda maddesi olarak kabul edilir. Sütün temel bileşenlerinin belirlenmesi süt endüstrisinde çok önemli bir konudur. Sütün bileşiminin bilinmesi, üreticiye ödenecek fiyatın belirlenmesi, tüketicinin bilinçlenmesi ve kalite kontrolü bileşenlerinin belirlenmesi teknolojik ve ekonomik açıdan gereklidir. Süt endüstrisinde ürünü ve prosesi standardize etmek için kullanılan yöntemler güvenilir olmalıdır. Süt ürünlerinde yağ ve protein çok önemli temel bileşenlerdir. Birçok ülkede sütün kalitesini artırmak için sütün protein içeriği tespit edilmekte ve içerdiği protein oranına göre ödeme yapılmaktadır. Bu maddelerin analizinde, geleneksel olarak laboratuarda kimyasal analiz teknikleri kullanılmaktadır. Bu maddelerin çoğu laboratuar çalışanlarını toksik maddelere maruz bırakır ve sağlığa zararlıdır. Bu amaçla, son zamanlarda çeşitli enstrümantal analiz yöntemleri geliştirilmiş ve geleneksel yöntemlerin yerini almıştır. Bu alanda infrared (IR) spektrofotometrik yöntemler hızlı sonuç vermesi ve ucuza mal olması nedeni ile ilgi görmektedir. IR spektrofotometre cihazları numuneden geçen ışın frekanslarını analiz ederek bir spektrum haline getirir. NearInfrared (NIR) ve mid-IR (MIR) spektroskopi protein, yağ, rutubet, şeker, kazein, kolesterol gibi birçok süt bileşeninin ve kontaminantların (tetrasiklin) analizinde yaygın biçimde kullanılmaktadır (Rodriguez- Otero vd., 1995; O’Sullivan vd., 1999; Tsenkova vd., 1999; Luginbühl, 2002; Paradkar ve Irudayaraj, 2002; Sorensen vd., 2003). IR spektroskopi teknikleri ürünün cins ve coğrafi özelliklerinin belirlenmesi ile ilgili çalışmalarda da başarı ile kullanılmaktadır (Pillonel vd., 2003; Karoui vd., 2004, 2005). Picgue vd. (2002), Emmental peynirin orijinini belirleme konusunda yaptıkları çalışmada sütün özelliklerine göre farklı olan peynirleri başarı ile tespit etmişlerdir. > Dergide yer alan makalenin kaynaklarını görmek için tıklayınız... YAZININ DEVAMI > KAPAK DOSYASI - SOĞUK ZİNCİR > GÜNDEM DOSYASI - Yem Fiyatları > ÖZEL RÖPORTAJ - Sütaş Yönetim Kurulu Başkan Danışmanı Gülay Özcan