Yrd.Doç.Dr. SEVAL SEVGİ KIRDAR
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Süt ve Ürünleri Programı
SAYI 12    |   OCAK - ŞUBAT 2008
Süt endüstrisinin çevre kirliliği açısından önemi
ÜLKEMİZDE SU KİRLİLİĞİNE ETKİ EDEN UNSURLAR; SANAYİLEŞME, ŞEHİRLEŞME, NÜFUS ARTIŞI, ZİRAİ MÜCADELE İLAÇLARI (PESTİSİD) VE KİMYASAL GÜBRELER OLARAK GRUPLANDIRILABİLİR. GERÇEKTE SANAYİNİN ÇEVRE ÜZERİNDEKİ OLUMSUZ ROLÜ BELKİ DİĞER TÜM FAKTÖRLERDEN ÇOK DAHA FAZLADIR. ÜLKEMİZDE ÖZELLİKLE SANAYİ KURULUŞLARININ SIVI ATIKLARI İLE SU KİRLİLİĞİNE VE DOLAYLI OLARAK YİNE SU KİRLİLİĞİNE BAĞLI, TOPRAK VE BİTKİ ÖRTÜSÜ ÜZERİNDE AŞIRI KİRLENMELERE NEDEN OLDUĞU VE HIZLI BİR ŞEKİLDE ÇEVRENİN TAHRİBİNE YOL AÇTIĞI BİLİNMEKTEDİR.
Çeşitli gıda endüstrilerinden ortaya çıkan atık sular kirlilik yükleri ve tasfiye seçenekleri açısından dört ana başlık altında toplayabiliriz:
1. Süt endüstrisi,
2. Konserve ve meyve suyu endüstrisi,
3. Et ve tavuk endüstrisi,
4. Diğer gıda kolları (Balık konserveciliği, şeker endüstrisi, bira ve malt endüstrisi, şarap endüstrisi, meşrubat endüstrisi) olarak sayılabilmektedir (Gökçay,1985).
Atıkların hiçbir işlem görmeden alıcı ortamlara (akarsu, göllere v.b.) verilmesi, su kirliliğine neden olmaktadır. Süt işletmeleri su kirliliği yaratan noktasal kaynaklardır. Su kaynaklarının kirlenmesi, “bu kaynakların kullanılmasını tamamen bozma veya zarar verme düzeyinde suyun içerisine organik, inorganik, biyolojik ve radyoaktif herhangi bir unsurun karışmasından kaynaklanan olumsuz yapı değişimi” şeklinde tanımlamaktadır (Dünya Sağlık Örgütü, WHO).
Sularda kirletici etki yapabilecek unsurlar aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır:
a ) Bakteriler, virüsler ve diğer hastalık yapıcı mikroorganizmalar,
b ) Organik maddeler,
c ) Endüstri atıkları (fenol, arsenik, siyanür krom v.b. toksik maddeler),
d ) Yağlar ve benzeri maddeler,
e ) Deterjanlar,
f ) Radyoaktif maddeler,
g ) Pestisitler (zararlı böcek, bitki, mantarlarla mücadelede kullanılan yapay organik maddeler),
h ) İnorganik tuzlar (toksik olmayıp, ancak yüksek dozlarda kirletici olarak kabul edilirler. Ör; salamura),
i ) Yapay ve doğal tarımsal gübreler (azot ve fosfordan kaynaklanan ikincil kirlenme/ ötrofikasyon),
j ) Atık ısı (soğutma suyu sistemlerine sahip termik santraller, sulara büyük miktarlarda atık ısı verirler. Suyun sıcaklığının artması, bir yandan doğal arıtma süreçlerini hızlandırırken, öte yandan oksijenin doygunluk derişimini azaltır. Böylece anaerobik duruma geçiş kolaylaşmaktadır.)
YAZININ DEVAMI
> KAPAK DOSYASI - Tereyağını adı yok
> GÜNDEM - Ulusal Süt Konseyi neden kurulmalı?
> DOSYA - Süt Sağım Sistemleri