BİLİMSEL MAKALE
ASLI AKPINAR, OKTAY YERLİKAYA, ÖZER KINIK, HARUN R. UYSAL *
SAYI 22    |   EYLÜL - EKİM 2009
Gıda hipersentivitesi ve süt ve süt ürünlerinin hipersentivitedeki yeri
BAZI İNSANLARDA GIDALARA KARŞI İMMÜNOLOJİK OLARAK GELİŞEN İSTENMEYEN REAKSİYONLAR, GIDA HİPERSENTİVİTESİ OLARAK YA DA GIDA ALERJİSİ OLARAK TANIMLANIR. GIDALARA KARŞI İSTENMEYEN REAKSİYONLARIN, O GIDAYI TÜKETEN TÜM KİŞİLERDE OLUŞMASINA TOKSİK REAKSİYON DENİR. GIDA ALERJİLERİNDE FARKLI İMMÜNOLOJİK MEKANİZMALAR ETKİLİ OLMAKTADIR. BU MEKANİZMALAR GENEL OLARAK İMMÜNOGLOBULİN-E (IGE)’YE BAĞLI OLANLAR VEYA OLMAYANLAR ŞEKLİNDE AYRILMAKTADIR. EN SIK ALERJİ YAPAN GIDALAR; İNEK SÜTÜ, BUĞDAY, YUMURTA, ELMA, MISIR, BALIK, FINDIK, ÇİLEK, KEREVİZ, HAVUÇ OLARAK SIRALANABİLİR.
İnek sütü proteini alerjisinde, vücudun bağışıklık sistemi, süt proteinlerine karşı alerji antikorları (IgE) üreterek, yangı hücrelerinin oluşumunu aktif hale geçirir veya bunların bir bileşimiyle tepki gösterir. İnek sütünde, süt alerjisi olan kişilerde reaksiyona sebep olabilecek 25 adetten fazla farklı protein bulunmaktadır. Bazıları bu proteinlerden sadece birine alerjik tepki gösterirken, bazıları proteinlerin birçoğuna alerjik tepki gösterir.
Beslenme, insanın büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan öğeleri vücuduna alıp kullanabilmesi olarak ifade edilebilir. Besin alerjileri bebeklik/çocukluk döneminden ve hatta anne karnından başlayarak insan hayatını etkilemektedirler. Bu nedenle alerjisi olan bireylerin beslenmesine çok küçük yaşlardan itibaren dikkat edilmeli ve bireylerin alerjilerinden kaynaklı olarak diyetlerinden çıkardıkları besinlerin yetersiz ve dengesiz beslenme durumuna yol açmaması sağlanmalıdır.
Alerji; vücudun yabancı olarak tanıdığı solunan, yenebilen, iğne ile enjekte edilebilen, organik veya bazı inorganik maddelere karşı var olan savunma mekanizmasının biraz abartılı olarak çalışma halidir. Vücudumuzun savunma mekanizması, sağlıklı bir yaşam sürmemiz açısından çok önemlidir. Ancak, alerjik reaksiyonlarda olduğu gibi savunma yöntemlerinin zamansız çalışmaya başlaması sonucunda çeşitli rahatsızlıklar oluşur. İnsan vücuduna giren ve kanda kendine özgü bir karşıt madde oluşturan yabancı maddelere “antijen”, oluşturulan karşı maddeye ise “antikor” adı verilir...
* Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Süt Teknolojisi Bölümü
YAZININ DEVAMI
> KAPAK DOSYASI - Ulusal Süt konseyi gücünü nereden alıyor?
> DOSYA - Sütçülük yatırımlarının gözdesi Ege Bölgesi
> HABERLER