HAYVANCILIK
ADNAN SERPEN
SAYI 9    |   TEMMUZ - AĞUSTOS 2007
Süt ile insana bulaşan hastalıklar ve süt hijyeni
BAZI HASTALIKLAR, HAYVANLARDA HASTALIK BELİRTİSİ OLUŞTURMADAN ÖNCE KULUÇKA DÖNEMİNDE SÜTE RAHATLIKLA BULAŞABİLİYOR, KULLANILAN KAPLARLA VE EKİPMANLARLA BİR YERDEN DİĞER BİR YERE RAHATLIKLA YAYILABİLİYOR.
İkinci Dünya Savaşı’nı izleyen yıllarda süt hijyeni ve teknolojisi alanında büyük gelişmeler kaydedilmiş olmasına rağmen, sütle geçen zoonoz hastalıklar, hala insan sağlığı açısından önemini korumaya devam ediyor. Bu nedenle süt hijyeni ve kontrolü, gıda biliminin en önemli bölümünü oluşturuyor. İnsan beslenmesinde çok önemli bir yere sahip sütün hijyeni ve kontrolu hem insan ve hem de hayvan sağlığı açısından olduğu kadar ülkemiz ekonomisi açısından da önemlidir.
Süt hijyeni dediğimizde aklımıza, birbirlerini tamamlayan hastalık ve sağlık terimleri gelir. Birinin açıklaması diğerinin anlaşılması demektir. Sağlık, bir canlıda bütün hücre, doku ve organların normal durumda olmaları ve normal fonksiyonlarını yerine getirebilmeleri halidir. Hastalık ise, sağlık durumunun yitirilmesi, başka bir deyişle canlıda hücre doku veya organlardan birinin veya birkaçının normalden uzaklaşması ve normal fonksiyonlarını yerine getirememesi olarak tanımlayabiliriz. Hastalığın ortaya çıkmasına neden olan enfeksiyon, patojenik bir mikroorganizmanın vücuda girmesi, yerleşmesi, çoğalarak vücuda yayılması sonucunda canlıda hastalık belirtilerinin çıkması halidir. Enfeksiyonun oluşması için muhakkak bir patojenik mikroorganizmaya ihtiyaç vardır.
İnsanlar toplu halde yaşamaya başladıkları andan itibaren kendilerinin ve hayvanlarının sağlıklarını tehdit eden enfeksiyöz hastalıklarla karşılaşmalar olmuş ve bu hastalıkların kontrolü için bir takım önlemler almaya çalışmışlardır. Enfeksiyöz hastalık; patojenik mikroorganizmalardan gelen hastalıklara denir. Bazıları bulaşıcı olabilir, bazıları da bulaşıcı olmayabilir. Enfeksiyöz hastalıkların kontrolünde en etkin önlemlerden birisi enfeksiyonun gelişme zincirini bulaşma döneminde kırmak, hastalık etkenlerinin bulaşmasını önlemektir. Bu nedenle sütle hayvandan insana geçen veya geçebilecek enfeksiyöz ve viral hastalıklarla sahada mücadele, veteriner hekimin en başta gelen görevlerindedir. Sahada hizmet veren veteriner hekimin bir diğer görevi ise, sütün bakteriyel bulaşlara neden olan kaynakları bulmak ve bu yolla ortaya çıkan veya çıkabilecek sekonder enfeksiyonları önlemektir. Süt hijyeni açısından önemli olan sekonder enfeksiyonlar. Ancak usulüne uygun ve özenli temizlik ve etkili dezenfeksiyon yapılması halinde önlenebilir.
İnsan ve hayvanlar aldıkları gıdalarla bir çok bulaşıcı hastalık etkenini alarak hastalanırlar ve başkalarına da bulaştırarak bir salgına sebebiyet verebilirler. O nedenle insan sağlığı, hayvan üretimi ve hayvan sağlığı ile yakından ilgilidir. Çünkü alınan gıdalar özellikle sindirim yolundan bulaşan enfeksiyonlar için önemli bir bulaşma aracıdır. Son 20 yılda insanoğlunda çıkan hastalıkların % 75’inin herhangi bir hayvandan ya da hayvansal üründen bulaşan patojenlerden kaynaklandığı ortaya çıkmıştır. Bu hastalıkların çoğu geniş bir alana yayılabilir ve uluslararası bir probleme yol açabilir özelliktedir. ...
adnanserpen@ttnet.net.tr
YAZININ DEVAMI
> 9. SAYI KAPAK DOSYASI - AYRAN PAZARI KÖPÜRÜYOR
> SEKTÖR SOHBETİ - Nejat Deveci
> RÖPORTAJ - Golf inovasyona odaklandı