KAPAK DOSYASI   |   Sayı 24   |   Ocak - Şubat 2010

Küçük ve orta ölçekli işletmeler teknoloji yoksunu mu?

Ulusal Süt Konseyi’nden aldığımız bilgiye göre Türkiye’de 2009 yılı itibariyle kayıtlı bin 100 adet süt işleme tesisi (mandıra ve sanayi) bulunuyor (Bu sayı, dosya içerisinde de göreceğiniz gibi çeşitli kurum ve kuruluşlarının açıklamalarında faklılık göstermektedir). Bu bin 100 işletmenin 2009 yılında işlediği toplam süt miktarı 4,9 milyon ton. Tüm işletmelerin eşit miktarda süt işlediğini farz ettiğimizde, bir işletmenin yıllık işlediği süt miktarı yaklaşık 4 bin 500 ton olarak karşımıza çıkıyor. Oysa sadece 3 milyon ton süt, ASÜD’e üye 59 firma tarafından işleniyor. ASÜD üyesi olmayan Sütaş’ın da yıllık yaklaşık 70 bin ton süt işlediğini düşünürsek, geriye kalan bin 40 firma için yaklaşık 1 milyon 830 bin ton süt kalıyor. Yani bin 40 firmanın yıllık ortalama süt işleme miktarı, yaklaşık bin 760 ton gibi çok düşük bir miktarda kalıyor.
Ülkemizdeki belli başlı süt işletmelerini bir yana bırakırsak, özellikle mandıra tarzı küçük işletmelerin birçoğu, üretim süreçlerinde çeşitli sorunlar yaşamakta, kapasitelerine uygun ekonomik teknolojik çözümler bulamamaktalar. Tabi sadece uygun teknolojiler bulamamak da tek başında bir sorun değil, asıl önemlisi, bu tarz işletmelerin teknolojiye karşı olan yanlış yaklaşımları. Yaklaşım değişmediği ve teknolojiye talep geliştirilmediği sürece, bu tarz işletmelerde üretilen süt ve süt ürünlerinin güvenirliliği her zaman bir soru işareti olarak karşımızda duracak.

HİJYENİK ÜRETİM SANILDIĞI KADAR ZOR DEĞİL
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nden Prof.Dr. Barbaros Özer, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin teknoloji kullanımındaki yetersizliklerinin birçok sorunun temel nedeni olduğunu dile getiriyor ve şöyle devam ediyor; “İşletmelerin çoğunluğu sahip oldukları teknolojileri bilimsel veriler ışığında yeterince etkin kullanmıyorlar. Ek olarak, bu işletmelere teknoloji sağlayan firma sayısının yetersizliği ve ağırlıklı olarak yüksek maliyetli ve yerel ihtiyaca cevap verebilecek nitelikte olmayışı da sorunlar arasında. Bu durum işletme ile teknoloji sağlayıcısı arasında kopukluğa neden oluyor. Örneğin; Urfa peyniri üretiminde otomasyon olanaklı iken bu durum çok spesifik bir talepmiş gibi algılanıp olduğundan çok daha yüksek maliyet çıkarılıyor üreticinin karşısına. Bir diğer sorun da küçük ve orta ölçekli işletmelerde teknolojik üretim algısının yanlışlığı. Basit bir pişirme kazanını, hijyenik üretimin başlıca unsuru gören bir zihniyet var. Hijyenik üretim için alınması gereken önlemler aslında sanıldığından daha düşük bir ek maliyet getirmesine karşın, bu konu korku ile karşılanıyor.”


· SÜT SEKTÖRÜ TEKNOLOJİ YOKSUNU
· Süt işleme teknolojisi ne durumda?
· Sütçüler teknolojiden ne kadar faydalanıyor?
· Süt işletmelerinin çok büyük bir bölümü, teknoloji kullanımında yetersiz
· Var olan teknoloji ne kadar etkin kullanılıyor?
· Teknoloji yetersizliğinin yol açtığı sorunlar
· Süt işletmelerinin hijyenik durumu
· Türkiye’de kayıtdışılık

> GÜNDEM - Sütçüler perakende kıskacında
> RÖPORTAJ - Mayasan 40. yılında yeniliklere devam ediyor
> ÖZEL DOSYA - Finans sektörü sütçülük için ne yapıyor?