MAKALE   |   Sayı 24   |   Ocak - Şubat 2010
Prof.Dr. Kamil Bostan - İstanbul Üniv. Veterinerlik Fak. Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı

Sütte hijyen sorunu ve çözüm önerileri
İnsan beslenmesinde son derece önemli bir yere sahip olan süt, içme sütü olarak tüketilebildiği gibi birçok ürünün ham ya da yardımcı maddesini de oluşturmaktadır. Ülkemizdeki süt tüketimi her ne kadar arzu edilen düzeyde olmasa da son zamanlarda yapılan kampanyalar neticesinde süt tüketiminin arttığına tanık oluyoruz. Bu durum sevindirici olmakla birlikte, sütün güvenliği ile hala ciddi sorunlarımız bulunmakta ve bu anlamda maalesef bir iyileşme sağlanamamaktadır. Sütlerin genel itibariyle mikrobiyolojik kalitesi oldukça kötüdür. Buna ilaveten özellikle antibiyotik kalıntısı ve aflatoksin (M1) tehlikesi, hala risk olmaya devam etmektedir. Ülkemiz sütlerde bulunabilen daha birçok tehlikeden ve hilelerden bahsetmek mümkündür. Süt ve süt ürünleriyle yapılan çalışmalarda mevcut durumun vahameti açıkça görülmektedir.
Sütlerimizin hijyenik kalitesinin düşük olması ve genel itibariyle mevcut standartlara uygunsuzluğu, birçok faktör tarafından etkilenmektedir. Süt hayvanının bakım ve beslenmesinden başlayan, süt işleme tesisinde işleninceye kadar devam süreç içindeki yanlış ve hatalı uygulamalar, süt kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Gerek ilgili kuruluşlar tarafından yerinde yapılan denetimler gerekse işletmeden ve piyasadan alınan süt ve süt ürünü örneklerinin yasal mevzuat yönünden incelenmesi, gerekli olduğu hallerde cezai müeyyidelerin uygulanması, süt işleyen işletmeleri bu konuda daha titiz davranmaya yöneltmiş ve gözle görülür bir iyileşme sağlamıştır.
Süt işleyen firmalar kalitesiz çiğ sütten kaliteli ürün yapılamayacağının zaten bilincindedir. Pek çok işletme, kendine gerekli sütü kendi üretmekte; önemli bir çoğunluğu ise çevredeki il, ilçe ve köylerden süt toplama yoluna gitmektedir. Satın aldıkları sütlerin kalitesini korumak için çoğu işletme sahibi süt tedarik ettiği köylerde hijyenik olarak tasarlanmış süt toplama tankları kurmuştur. Burada topladıkları sütleri de yine hijyenik koşullarda kendi üretim yerlerine taşımaktadırlar. Yine çoğu işletme sahibi, süt tedarik ettiği yerlerden aldıkları sütleri bizzat kendileri analiz ettirerek ve hatta süt üreticilerini primle destekleyerek süt kalitesini iyileştirmeye çalışmaktadırlar. Buna rağmen yeterli performans elde edemedikleri de ortadadır.
Sütün hijyenik kalitesi için en belirleyici aşama sütün ilk elde edildiği yer olan ahır veya çiftliklerdir. Dolayısıyla iyileştirilmesi gereken yer de burasıdır. Buralarda gereken önem verilmediği sürece, daha sonraki uygulamaların bir anlamı kalmamaktadır. Bu anlamda yapılması gerekenler aşağıdaki şekilde özetlenebilir;

1. Öncelikle süt hayvanına sahip olanların ve geçimini süt satarak sağlayan kişilerin bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi gerekmektedir. Bu anlamda akademisyenlerden, bakanlık yetkililerinden ve sanayideki kişilerden oluşturulacak ekipler tarafından, küçük pilot bölgeler oluşturularak bütün süt üreticilerine (bakıcılar, sağıcılar dahil) bakım ve besleme, ahır hijyeni, sağım hijyeni, süt muhafaza, temizlik ve eğitici gibi konularda sertifikalı kurs ve seminerler düzenlenmelidir.
yazının devamı >>
> KAPAK DOSYASI - Süt sektörü teknoloji yoksunu
> GÜNDEM - Sütçüler perakende kıskacında
> ÖZEL DOSYA - Finans sektörü sütçülük için ne yapıyor?