ÖZEL DOSYA   |   SAYI 17   |  KASIM - ARALIK 2008 DR.Y. BAYRAM YALÇIN - Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Melamin hakkında soru ve cevaplar Melamin nedir? Nerelerde kullanılır? Adı melamin. Melamin nitrojence zengin, genellikle beyaz kristal form halinde bulunan kimyasal tabanlı bir organiktir. Melamin geniş çapta plastiklerde, yapıştırıcılarda, beyaz tabelalarda, tabaklarda kullanılır. Çin'de bebek mamalarında tespit edilen melamin maddesi genellikle tarım ilacı olarak kullanılıyor. Yapılan açıklamalar, bu maddenin tarım ilacı olarak kullanılması nedeniyle uzun zamandır gıda zincirinde bulunuyor olabileceği yönünde. Bilim adamları, bitkiler ve hayvan ürünleri yoluyla vücuda sızan maddenin, uzun dönemde insan sağlığı üzerindeki etkisinin henüz bilmediğini belirtiyorlar. Hong Kong Politeknik Üniversitesi’nden Peter Yu, melaminin böbrek taşına yol açtığını ve böbrekte başka sorunlara sebep olduğunun bilindiğini kaydederek, "Ancak uzun dönemde başka zararlı etkileri bulunup bulunmadığını bilmiyoruz. Yine de bu madde gıdalarda bulunmamalı." şeklinde konuştu. Çin Üniversitesi’nde biyokimya uzmanı Çan King-Ming, melaminin bir türevi olan "cyromazin"in Çin'de böcek ilacı olarak çok yaygın kullanıldığını söyledi. Çan, bu maddenin bitkilerce emildiğini belirterek, "Dolayısıyla bu madde sadece süt ürünlerinde değil, halen gıda zincirimizde, bitkiler ve hayvan yemlerinde de bulunuyor." dedi. Melamin neden süte ve toz bebek mamalarının formülüne eklendi? Çin’de, çiğ sütün hacminin arttırılması için su eklendi. Süte su katılması sonucu sütteki protein konsantrasyonu düşer. Sütü iki işlemde kullanan firmalar (örneğin toz bebek maması üreten firmalar), normalde sütteki protein miktarını içindeki nitrojen kontentine bakarak kontrol ederler. Süte melaminin eklenmesi sütteki nitrojen miktarını arttırır ve dolayısıyla sütte protein miktarı yüksek gözükür. Gıdalara melamin ilavesi FAO/who Codex Alimantarus (Gıda Standardı Komisyonu) veya başka herhangi bir otorite tarafından onaylanmamaktadır. Melamine hangi gıda ürünlerinde rastlandı? 2007 yılında Amerika’da, Çin’den ithal edilen melaminli buğday gluteni ve pirinç proteini konsantrelerinin kedi-köpek maması yapımında kullanılmasından dolayı bu mamalarda bulundu. Bu durum büyük miktardaki kedi ve köpeğin böbrek yetmezliğinden dolayı ölümüne yol açtı. Eylül’deki olayda ise melamin, bir çok marka toz bebek mamasında, bir marka yoğurt tatlısında ve bir marka teneke ambalajlı kahve içeceğinde bulundu. Bu ürünler muhtemelen melaminle kontamine hammedeler kullanılarak üretildi. Ayrıca Hong Kong'daki Four Seas şirketinin ürettiği çilek aromalı keklerde sanayi tipi kimyasal melamin bulunduğu açıklandı. Hükümetten yapılan açıklamada, yapılan incelemelerde Çin'de üretilmiş White Rabbit şekerlerinde de melamin bulunduğu belirtildi. YAZININ DEVAMI · Çin’deki melamin skandalı ve düşündürdükleri · Skandalın Türkiye’deki yankısı > KAPAK DOSYASI - SÜT HAYVANCILIĞI > HABERLER > ÖZEL DOSYA - Global ekonomik kriz > BAŞARI ÖYKÜSÜ - Hayvancılıktan teknolojiye “Bir ailenin başarılı yol hikayesi”